LGS nedir ve kimleri kapsar?
Liselere Geçiş Sistemi (LGS), 8. sınıf öğrencilerinin nitelikli ortaöğretim kurumlarına (fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, Anadolu liseleri ve benzeri) yerleştirilmesi amacıyla MEB tarafından uygulanan merkezî bir sınavdır.
Sınav her yıl haziran ayında yapılır ve iki bölümden oluşur: sözel ve sayısal. Sözel bölümde Türkçe, T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ile Yabancı Dil soruları yer alır. Sayısal bölümde ise Matematik ve Fen Bilimleri soruları bulunur.
LGS'ye girmek zorunlu değildir; ancak nitelikli liselere yerleşmek isteyen öğrenciler için bu sınav tek yoldur. Sınava girmeyen öğrenciler adres bazlı yerleştirme sistemine dahil olur.
LGS net hesabı ve yanlış kuralı
LGS'de her alt test için doğru ve yanlış sayıları ayrı belirlenir. Ham puan, doğru sayısından yanlış sayısının üçte biri çıkarılarak hesaplanır. Bu kural YKS'deki 'dört yanlış bir doğruyu götürür' kuralından farklıdır; LGS'de üç yanlış bir doğruyu götürür.
Bir derste yapılan yanlışlar yalnızca o dersin netini etkiler; başka bir dersteki doğrulara zarar vermez. Boş bırakılan sorular net hesabını etkilemez.
Toplam 90 soru sorulur ve sınav süresi sözel bölüm için 75 dakika, sayısal bölüm için 80 dakikadır.
- Türkçe: 20 soru, katsayı 4.
- Matematik: 20 soru, katsayı 4.
- Fen Bilimleri: 20 soru, katsayı 4.
- T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük: 10 soru, katsayı 1.
- Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi: 10 soru, katsayı 1.
- Yabancı Dil: 10 soru, katsayı 1.
Alt test ağırlıkları ve puan etkisi
Türkçe, matematik ve fen bilimlerinin ağırlık katsayısı 4'tür. İnkılap tarihi, din kültürü ve yabancı dil testlerinin katsayısı 1'dir. Bu nedenle sayısal ve Türkçe testlerindeki net değişimi ağırlıklı puanı çok daha fazla etkiler.
Pratik olarak matematik, Türkçe veya fen bilimlerinde yapılan bir doğru; inkılap tarihi, din kültürü veya yabancı dilde yapılan bir doğruya kıyasla puan üzerinde dört kat daha etkilidir.
Bu katsayı farkı, çalışma planı oluştururken dikkate alınmalıdır. Matematik, Türkçe ve fen derslerine daha fazla zaman ayırmak puan maksimizasyonu açısından daha verimlidir.
100-500 aralığına puan dönüşümü
MEB, ham puanları alt testlerin ortalama ve standart sapmalarına göre standart puana dönüştürür. Her alt testin ham puanı, o testin ortalamasına ve dağılımına göre ayrı standardize edilir.
Daha sonra ağırlıklı standart puan hesaplanır ve sonuç 100 ile 500 aralığına taşınır. Tüm soruları doğru yanıtlayan öğrenci 500 tam puan alır; hiçbir soruya cevap vermeyen öğrenci ise yaklaşık 100 puan alır.
Sınava giren öğrencilerin dağılımı önceden bilinmediği için deneme sınavlarından elde edilen LGS puanı yaklaşık bir sonuçtur. Yüzdelik dilim ve resmî puan sınav sonrasında MEB tarafından açıklanır.
Geçmiş yıllarda aynı net sayısıyla alınan puanlar yıldan yıla birkaç puan fark gösterebilir. Bu fark, sınava giren öğrenci grubunun performansındaki değişimlerden kaynaklanır.
LGS sonuçlarını yorumlamak
LGS sonuç belgesinde ham puanınız, standart puanınız, yüzdelik diliminiz ve yerleşebileceğiniz okul türleri gösterilir. En önemli gösterge yüzdelik dilimdir; bu, sınava giren tüm öğrenciler arasındaki konumunuzu gösterir.
Yerleştirme, yüzdelik dilime ve tercih sırasına göre yapılır. Yüksek puanlı okulların taban yüzdelikleri yıldan yıla değişse de genel eğilim benzer kalır. Geçmiş yılların taban yüzdeliklerini incelemek, tercih listesi oluşturmak için faydalıdır.
Tercih yaparken yalnızca okul puanına değil, ulaşım, barınma, öğretim kadrosu ve okulun sundukları gibi faktörleri de göz önünde bulundurmak önemlidir.
Kendi sınav veya ders notlarınla anında hesapla
Üniversitene ve ders izlencene göre tam sayıları gör, farklı senaryoları karşılaştır.
Bu konuda sıkça sorulan sorular
LGS'de üç yanlış bir doğruyu götürür mü?
Evet. Her alt testte yanlış sayısının üçte biri doğru sayısından çıkarılır. Bu kural YKS'deki dört yanlış kuralından farklıdır.
LGS'de en yüksek katsayılı dersler hangileri?
Türkçe, matematik ve fen bilimleri 4 katsayısına sahiptir. İnkılap tarihi, din kültürü ve yabancı dil testleri ise 1 katsayısıyla hesaplanır.
LGS puanı kaç ile kaç arasında olur?
LGS puanı 100 ile 500 arasındadır. Tüm soruları doğru yanıtlayan öğrenci 500 tam puan alır.
LGS'de boş bırakmak mı doğru?
Emin olmadığınız sorularda boş bırakmak net kaybını önler. Üçte bir düzeltme formülü nedeniyle rastgele işaretleme riskli olabilir.
Deneme sınavı puanım ile gerçek LGS puanım aynı olur mu?
Olmayabilir. Deneme puanları geçmiş yıl verilerine dayalı tahminlerdir. Gerçek puan, sınav günü tüm öğrencilerin performansına göre belirlenir.
LGS'ye girmeden liseye yerleşebilir miyim?
Evet. LGS'ye girmeyen öğrenciler adres bazlı yerleştirme ile genel liselere veya meslek liselerine yerleştirilir. Ancak nitelikli liselere yerleşmek için LGS şarttır.
